Daminɛ
Duniɲa kɔnɔ, kuranko be yɛlɛmana kosɔbɛ kabi kuran jɛnsɛnna yɔrɔ bɛɛ. Kabi saan kɛmɛ ni kɔ, jɛnɲɔgɔnya min tun be baarakɛlaw ni sannikɛlaw cɛ, o tun be kɛ jagokow dɔrɔn lo ye, a tun be kɛ ɲɔgɔn fɛ ani a fanba tun tɛ ye. Kuran tun be bɔ fan kelen na, k’a ta kuranbɔyɔrɔbaw la minw be yɔrɔ kelen na ka jigi ka taga se boonw ni jagokɛyɔrɔw ma, k’a sɔrɔ kunnafoni minw tun be sɔrɔ o dumuni koo la, u tun be minɛ siɲɛ kelen dɔrɔn kalo kɔnɔ bolola mɛtiri kalanbagaw fɛ. O analozi fɛɛrɛ tɛ se ka baara kɛ tugun duniɲa kɔnɔ, yɔrɔ min na wagati cogoya be gwɛlɛyara kosɔbɛ, dugubaw be cayara ani kuran bolifɛnw be ta joona joona. O bi tile kuran yɛlɛmani cɛmancɛ la, kuran jateminɛlan hakilimanw be jɛnsɛnna yɔrɔ bɛɛ. O minanw tɛ sumanin nɔgɔmanw ye, nka u be baara kɛ i n’a fɔ bi tile smart grid ka dizitali dakun jɔnjɔn, u be faamuyali juguw dayɛlɛ kuran be baara kɛ cogo min na, a be tila cogo min na ani a be mara cogo min na.
Walisa k’a faamu o fɛɛrɛ be nɔɔba min to mɔgɔ kan, mɔgɔ ka ɲi k’a lɔn fɔlɔ ko u be dan min don mɔgɔw ka fɛɛrɛ kɔrɔw la, u be minw nɔɔ ta. Laada kuran jateminɛw tun ye sɛbɛrikɛminanw ye minw tɛ baara kɛ ani u tun be mɔgɔ farikolo filɛ walisa ka kunnafoni jɔnjɔnw sɔrɔ. U tun tɛ miiriya foyi di baarakɛla ma ani u tun tɛ koow cogoya lɔn baarakɛyɔrɔ dibaga ma. Kuran jateminɛlan hakilimanw, minw be baara kɛ ni fɛɛrɛ dafanin dɔ ye min be weele ko Advanced Metering Infrastructure, olu b’o yɛlɛmani yɛlɛma kosɔbɛ. O minɛn hakilimanw be kuran yɛlɛma ka kɛ kunnafoni dijital ye minw be se ka baara kɛ, n’u be kumaɲɔgɔnya sira dɔ sigi sen kan min be to ka kɛ, min latanganin lo ani min be taga yɔrɔ fila la. Nin barokun b’a sɛgɛsɛgɛ cogo min na mɛtiri hakilimanw be baara kɛ i n’a fɔ yɛlɛmalan labanw ka kuran ɲuman, k’u ka nafaw sɛgɛsɛgɛ ni dumunikɛlaw ka fanga sɔrɔli ye, ɲinini-yɔrɔ marali, nɛgɛjuru kurakurayali, ani sigida sabatili.
Real-Waati kunnafoni ani dumunikɛlaw ka fanga
Kuran jatelan hakilimanw ka nafa fɔlɔ ani n’a sɔrɔ min ka ca joona joona, o ye u be na ni gwɛya min ye kuran minɛcogo la. Kabi wagatijan, kuran tun ye fɛɛn yebali ye. Dumunikɛlaw tun be baara kɛ ni minanw ye, k’u ka soow nɛnɛ ani ka masinw baara k’a sɔrɔ u tun t’a lɔn wariko wala laminiko musakaw be kɛra cogo min na. Kalo o kalo, wari min tun be sɔrɔ, o tun be na lɔgɔkun caaman o kuran banni kɔ, ani a tun tɛ jogow wala minan minw lo kɛra sababu ye ka wari bɔ, u tun tɛ se k’o yira. O kunnafoni dɛsɛ ye hakiliɲagami bana dɔ lawuli, min y’a to a gɛlɛyara kosɛbɛ mɔgɔ dɔw walima jagokɛlaw ma minw kɔrɔ ka ɲi, ka fɛnw maracogo fɛɛrɛw sigi sen kan.
Kuran jateminɛlan hakilimanw be o kunnafoni ɲɔgɔndan bɔ yen n’u be kuran baara kunnafoniw minɛ wagati fitininw na, a ka ca a la miniti tan ni duuru ka taga se miniti bisaba o miniti bisaba ma. O kɔ, o kunnafoni minw be to ka bɔ, u be ci ɛntɛrɛnɛti ka porogramu dɔw kan, i n’a fɔ telefɔniw ka porogramuw, ɛntɛrɛnɛti dakunw wala yɔrɔ minw be sɔrɔ -so kɔnɔ. Ni kuran minɛcogo yɛlɛmana ka bɔ musakaw la minw tɛ ye, minw be kɛ kɔfɛ ka kɛ jateminɛ ɲɛnamaw ye, minw be ye, adamadenw ka jogo be yɛlɛma kosɔbɛ.
Ka se ka kunnafoniw sɔrɔ wagati yɛrɛ yɛrɛ la, o b’a to sannikɛlaw be se k’u yɛrɛ ka boonw ka kuran sɛgɛsɛgɛ joona joona, cogoya wɛrɛ la. N’u y’u ka tablo dijitalw ka yɛlɛmaniw filɛ yɔrɔnin kelen, dugudenw be se k’a lɔn tigitigi ko frigo kɔrɔman be fanga hakɛ min ta n’a ka konpɛrɛsiyɔn be baara kɛra, wala kuran hakɛ min be tiɲɛ kuranfɛnw fɛ minw tora yɔrɔnin kelen, o min be weele tuma caaman na ko fantom loads. O yɔrɔnin kelen ka jaabili be mɔgɔw lasun u ka fɛnw mara cogo ɲuman na. Kalan dɔw y’a yira tuma bɛɛ ko ni duw be ni lɔnniya ye min be sɔrɔ wagati yɛrɛ yɛrɛ la kuran jatelan hakilimanw fɛ, u b’u ka kuran hakɛ bɛɛ dɔgɔya ni kɛmɛsarada la, u ka jogo yɛlɛmani misɛnw dɔrɔn fɛ, i n’a fɔ ka thermostat yɛlɛma ani ka thermostat yɛlɛma.
Sɔngɔ yɛlɛmani ani ɲinini-Kɛrɛfɛla marali
Ka fara dusu donni kan ka mɔgɔw latanga u yɛrɛ ma, kuran jateminɛnan hakilimanw b’a to baarakɛlaw be se ka fɛɛrɛw sigi sen kan minw ka gwɛlɛ, minw be baara kɛ ni sugu- ye ani u be weele ko ɲinini-yɔrɔ marali. Laada ka rɛzo sisitɛmu kɔnɔ, kuran sɔngɔ be to a nɔɔ na, hali n’a sɔngɔ yɛrɛ yɛrɛ ye lɛrɛ kelen kelen bɛɛ la. Tiɲɛn na, kuran bɔli musaka be yɛlɛmayɛlɛma kosɔbɛ tile kuru bɛɛ kɔnɔ. Wagati minw na mɔgɔw ka ca, i n’a fɔ samiɲa wulafɛ, funteni be yen tuma min na fiɲɛminɛ miliyɔn caaman be baara kɛra ɲɔgɔn fɛ, mɔgɔw mako be se ka tɛmɛ u sɔrɔli kan. Walisa ka rɛzow ka tiɲɛni bali, u be mɔgɔw waajibiya ka kurandilan wɛrɛw lawuli, u ka teli ka minw weele ko kurandilanyɔrɔw. O baarakɛyɔrɔw baara sɔngɔ ka gwɛlɛ kosɔbɛ ani tuma caaman na, u be baara kɛ ni fɛnɲɛnamafagalanw ye minw ka nɔgɔ ka tɛmɛ tɔɔw bɛɛ kan, o lo b’a to ka karibɔni bɔli be caya kosɔbɛ.
Kuran jateminɛnan hakilimanw be fɛɛrɛw di minw ka ɲi ka kɛ walisa k’o gwɛlɛya ɲɛnabɔ sɔngɔko yɛlɛmaniw fɛ, kɛrɛnkɛrɛnniya la, Wagati-of-Use pricing. Wagati-ni-Baarakɛcogo dɔ kɔnɔ, kuran sɔngɔ tilanin lo yɔrɔ danfaraninw na ka kɛɲɛ ni tile wagati ye. Kuran min be dumu wagati minw na mɔgɔw tɛ baara kɛ, i n’a fɔ sufɛ wala sɔgɔma joona, o be dɔgɔya kosɔbɛ, k’a sɔrɔ kuran min be dumu baara wagati la, o be wari sara.
O wariko jijali be dusu don mɔgɔw la u ka yɛlɛmani don dumunikɛlaw ka delinankow la cogo bɛnnin na ani min be jɛnsɛn yɔrɔ bɛɛ. Baara minw be fanga-ma nka u be se ka yɛlɛma, i n’a fɔ ka minanko, ka faniw ko, ka jii kalaya, wala ka kuran bolifɛnw ladon, u be yɛlɛma ka kɛ wagati ye min tɛ baara kɛ kosɔbɛ n’u tɛ baara kɛ ni réseau ye ka ɲɛ. O kɛcogo min be weele ko peak load shaving, o be ɲinini kuru bɛɛ nɔgɔya. Kuran jateminɛnan hakilimanw kɛtɔ ka kuran hakɛ min be baara kɛ loon o loon, o yɔrɔ kabakomanw n’a kuluw nɔgɔya, u b’a to kuran ka yɔrɔw tɛ yɛlɛma kojugu. O be dɔ bɔ a ka ɲi ka baara kɛ ni pɛrɛnkanw ye minw tɛ baara kɛ ani o be karibɔni hakɛ bɛɛ dɔgɔya ka ɲɛ kuran yɔrɔ bɛɛ la.
Ka fara o kan, kuran jateminɛnan hakilimanw ka don ɲɔgɔn na ni fɛnw ka ɛntɛrinɛtiba ye, o be ɲinini-yɔrɔ marali lawuli ka taga se yɔrɔ dɔ la min be kɛ ni ɔridinatɛri ye. Bi, boon hakilimanw be se k’u ka mɛtiriw siri ɲɔgɔn na ni thermostat hakilimanw, jii nɔgɔlanw ani kuran mobili chargeyɔrɔw ye. Ni smart meter y’a fɔ ko réseau be donna wagati dɔ la min sɔngɔ ka gwɛlɛ, min ka ɲi ka baara kɛ, o ɔridinatɛriw be se k’u ka baarakɛcogo yɛlɛma wagati dɔɔni kɔnɔ k’a sɔrɔ u tɛ adamaden bolo ka dɛmɛ ɲini. Ɲɛyirali fɛ, thermostat hakiliman be se ka soo dɔ nɛnɛ dɔɔni sanni mɔgɔw ka baara wagati ka daminɛ ani a be se ka yɛlɛma wagati dɔɔni kɔnɔ mɔgɔw ka baara wagati la, o min b’a to mɔgɔw be lafiya sɔrɔ ani k’a to kuran ka rɛzo ka gɛlɛya be dɔgɔya kosɔbɛ.
Rezo ɲumanya, tigɛli marali, ani yɛlɛmani kurakurayali
Hali ni nafa minw be sɔrɔ kuran jatelan hakilimanw na, olu ka ca, u ka nɔɔ be baarakɛyɔrɔw ka baarakɛcogow n’u ka rezow marali la, o fana be yɛlɛmani don mɔgɔw la. Wagati min na laada kuran jateminɛnanw tun be mara la, baarakɛyɔrɔw tun be fiyentɔw ye cogo kabakoman na wagati yɛrɛ yɛrɛ la u ka réseaux gɛrɛfɛ. Ni kuran tigɛra yɔrɔ dɔ la yiribolo dɔ benna wala transformatɛri dɔ fiyɛra, tuma caaman na, kuran baarakɛyɔrɔ tun t’a lɔn pewu ko kuran tigɛra fɔɔ ka taga se ko sannikɛlaw minw tɔɔrɔla, olu y’u ka sannikɛlaw ka telefɔniw weele k’o tiɲɛni kofɔ. O fɛɛrɛ min be se ka mɔgɔw dɛmɛ, o ye jaabili wagati sumaya ani ka baara tigɛ wagatijan kɔnɔ.
Kuran jateminɛ hakilimanw be tilanyɔrɔ yɛlɛma ka kɛ ekosisite dijital ye min be se ka filɛ ka ɲɛ ani min be jaabi di kosɔbɛ. Komi o mɛtiriw be kumaɲɔgɔnya kɛ tuma bɛɛ ni baarakɛyɔrɔba ye, u be baara kɛ i n’a fɔ yɔrɔ dɔw ka rɛzo sɛgɛsɛgɛrikɛlaw. Ni kuran tigɛra, mɛtiri hakiliman be se ka gɛlɛya tagamasiɲɛ dɔ ci yɔrɔnin kelen, min be weele tuma caaman na ko pɛrɛnkan laban cikan, ka segi ka taga baarakɛyɔrɔ la sanni kuran ka ban pewu.
N’u y’o lasɔminiw tilanyɔrɔ sɛgɛsɛgɛ dugukolow kan, baarakɛlaw be se k’a lɔn yɔrɔ tigitigi min na fili dɔ be yen ani a be se ka kɛ min ye sekɔndi damanin kɔnɔ. O sɛgɛsɛgɛri setigiya tigitigi b’a to foro kɔnɔ baarakɛlaw tɛ lɛrɛ caaman kɛ ka kuran yɔrɔw lajɛ walisa ka yɔrɔ dɔ sɔrɔ min be se ka mɔgɔw latanga, o min b’a to mɔgɔw be se ka ci ka taga gɛlɛya bɔyɔrɔ la. O kama, fanga be segi ka na joona, o min be sɔrɔko tiɲɛni dɔgɔya min be sɔrɔ dibi wagatijan kɔnɔ.
Ka fara kuran tigɛli marali kan, kuran jateminɛlan hakilimanw nafa ka bon kosɛbɛ ka se ka kuran kura sɔrɔyɔrɔw tilanninw don bi tile rɛzo kɔnɔ. Tariku modɛli min ye yɔrɔ kelen ka bɔnsɔnw ye, o be sira di yɔrɔ kelen ka bɔnsɔnw ma, yɔrɔ min na dumunikɛla miliyɔn caaman fana ye kuran dilanbagaw ye, o min be weele ko prosumerism. Tile panneau minw be sanbonw kan ani fiɲɛminɛyɔrɔ minw be yɔrɔ dɔw la, olu be fanga di min ka ɲi ka mara cogo ɲuman na ani cogo ɲuman na.
Laada kuran jateminɛnanw labɛnna dɔrɔn sira kelen sumani kama; u tɛ se ka kuran min be bɔ soo dɔ kɔnɔ ka taga kɔfɛ ka don kuran yɔrɔ la, o lɔn ka ɲɛ. Kuran jateminɛlan hakilimanw be ni sumali setigiya ye cogo fila la, o b’a to u be se ka fanga min be bɔ nɛgɛjuru la ani fanga binkɛnɛman min be don tugun nɛgɛjuru kɔnɔ, u fila bɛɛ lɔn ka ɲɛ. O jatebɔ tilennin, min be kɛ ni sira fila ye, o nafa ka bon kosɔbɛ ka porogaramuw kɛ minw be se ka jateminɛ kɛ, ka sannikɛlaw sara u ka nafolo donyɔrɔw la, ani ka nɛgɛjuru dɔ ka basigi ɲuman sabati min be balo ni fɛɛn kurakuraw ye tuma o tuma.
Lamini ni sɔrɔko nɔfɛkow
Kuran jatelan hakilimanw bilali fɛ, baara minw sɔrɔla ɲɔgɔn fɛ, o be laban ni sɔrɔko ni sigida nafabaw ye. Ka bɔ lamini ta fan fɛ, ɛkuwasiyɔn tilennin lo: elɛkitoron min ka bon ni bɛɛ ye, o lo mako tɛ ka bɔ abada. Ni an ye dumuni bɛɛ dantigɛ ni jaabiw ye wagati yɛrɛ yɛrɛ la ani ka yɛlɛmani don sɔngɔ yɛlɛmani fɛ, mɛtiri hakilimanw be dɔ bɔ diɲɛ ka jigi la fɛnɲɛnamafagalanw kan. Dɔgɔya min kɛra mɔgɔw ka ɲinini na, o kɔrɔ ye ko kurandilanyɔrɔ kɔrɔmanw, minw be yɔrɔ nɔgɔ kosɔbɛ, olu be se ka bɔ baara la kudayi sanni k’u to u ka baara la. Ka fara o kan, tile barika ni fiɲɛ barika donɲɔgɔnna cogo ɲuman na, o b’a to fanga saniyanin, min be se ka kuraya, o be baara kɛ ka ɲɛ n’a be yen, sanni a ka tiɲɛ ka sabu kɛ tilancogo dɔ ye min tɛ yɛlɛma.
Nafoloko ta fan fɛ, kuran jateminɛlan hakilimanw bilali be baarakɛnafolo caaman lase min laban be nafa lase dumunikɛlaw bɛɛ ma. Laada kuran jateminɛw kalanni bolola baara tun ye baara ye min sɔngɔ ka gwɛlɛ kosɔbɛ, baara-min tun be mobili waa caaman ɲini ka kilomɛtɛrɛ miliyɔn caaman boli saan kɔnɔ, o min tun be dɛmɛba don baarakɛyɔrɔw ka karibɔni sennɔw n’u ka baarakɛcogo la. Mɛtiri hakilimanw b’o baara kɛ u yɛrɛ ma pewu, ka fakitiri kunnafoni tiɲɛnninw ci ɛntɛrɛnɛti kan ani yɔrɔnin kelen. O be adamadenw ka sɛbɛri filiw bɔ yen ani a be dɔ bɔ mɔgɔw makoya la kosɔbɛ ka mɔgɔw ka kamiyɔnw sɛbɛ.
Ka fara o kan, kunnafoni minw be sɔrɔ kuran jateminɛlan hakilimanw fɛ, u b’a to baarakɛyɔrɔw be bɔ ladoncogo ɲumanw na ka taga bololafɛnw maracogo la min be se ka kɛ ka kɔn. Ni ɛnzeniyɛriw be tansɔn yɛlɛmaniw ani kuran ɲuman kɔlɔsi yɔrɔ kelen kelen minw na u be jigi, u be se ka transformatɛriw wala tilanyɔrɔw tiɲɛni lɔn sanni u ka kasaara wala tasuma bila mɔgɔw la. Wagati jan kɔnɔ, baarakɛcogo ɲuman ani doni-balansi se min be sɔrɔ mɛtiri hakilimanw fɛ, o b’a to jamanadenw be se ka wari caaman minw bɔ ka kuranbɔyɔrɔw ni yɛlɛmayɔrɔw kuraw lɔ, u bila kɔfɛ wala k’u yɛrɛ tanga pewu, o min be dɔrɔmɛ miliyari caaman mara diɲɛ kɔnɔ.
Kuma laban
Kuran jateminɛnan hakilimanw bilali ye ɲɛtagaba ye an ka ɲɔgɔnyeko la kuran nafolo marali la. Bi kuran jateminɛnan tɛ baarakɛminan dɔrɔn ye tugun min be se ka kalo o kalo baara suma, nka u y’a miiri kokura i n’a fɔ jatebɔlan barikaman min be se ka kuran yɔrɔ dɔ labɛn min saniyanin lo, min be se ka la a la ani a be baara kɛ koɲuman kosɔbɛ. Ni kuran ka jigi yebali yɛlɛmana ka kɛ kunnafoni gwɛninw ye, wagati yɛrɛ yɛrɛ la, o baarakɛminɛnw be lɔnniya ni baarakɛyɔrɔ di dumunikɛlaw ma min ka kan ka kɛ walisa ka se k’u niin don kuran marali la ni timinandiya ye. O wagati kelen na, u be yeli ni kɔlɔsili di baarakɛlaw ma minw ka ɲi ka kɛ walisa ka mɔgɔw ka makoɲɛfɛnw nɔgɔya, ka kuran sɔrɔyɔrɔ gɛlɛnw don ɲɔgɔn na ani ka jaabi di ni sisitɛmuw ka dɛsɛw ye.
Komi diɲɛ be to ka ɲɔgɔn kunbɛn ni wagati yɛlɛmani ka tiɲɛnkow ye ani saan kɛmɛkulu mugan-nan ka kuranko min ɲɔgɔn ma deli ka kɛ, an ka kuranko yɛlɛmani min be kɛ tuma bɛɛ, o tɛ se ka sɔsɔ. Jateminɛ hakilimanw be dizitali ka fɛnw di minw tɛ se ka bɔ yen, kuranko ɛntɛrinɛti bena sigi min kan siniɲɛsigi la. U b’a yira ko sabatili lakika tɛ sɔrɔ dɛsɛ ni saraka fɛ, nka hakilidiya, ɲɔgɔndan, ani kunnafoniw-baara ɲuman fɛ. Kuran jatelan hakilimanw yɛlɛmani ka kɛ fɛn ye min ka ca ni baarakɛyɔrɔw ka minanw yɛlɛmani nɔgɔman ye; o ye ɲɛtagaba ye min ka ɲi ani min ka ɲi ka kɛ ka taga duniɲa hakiliman, min be se ka to sen na.